[Level 1] Equity Investments

[Tóm tắt các kiến thức quan trọng] của Reading 35: Market efficiency - Phần 1

Các vấn đề cơ bản cần chú ý khi học Reading 35 trong chương trình CFA level 1

1.      Lý thuyết thị trường hiệu quả

1.1.    Định nghĩa

Thị trường hiệu quả về thông tin (informationally efficient market/efficient market) là thị trường mà ở đó giá thị trường phản ánh các thông tin một cách đầy đủ (fully), nhanh chóng (quickly) và khách quan (rationally).

Trong thị trường hiệu quả, chiến lược đầu tư thụ động (passive investment strategy) – mua và nắm giữ một danh mục thị trường đa dạng sẽ hiệu quả hơn so với chiến lược đầu tư chủ động (active investment strategy) do lợi thế về chi phí giao dịch và quản lý.

Tuy nhiên, trong thực tế có rất nhiều nhà đầu tư tin rằng thị trường không hiệu quả, và chiến lược đầu tư chủ động có thể tạo ra lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro (risk-adjusted returns) nhờ việc khai thác sự không hiệu quả của thị trường.

Một phương pháp để đo lường mức độ hiệu quả của thị trường là xác định độ trễ (lag) từ khi thông tin được lan truyền đến khi hệ quả về giá trị của thông tin đó được phản ánh trên giá thị trường. Khi độ trễ này đủ để nhà đầu tư chủ động tạo ra lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro thì thị trường được coi là không hiệu quả.

1.2.    Giá trị thị trường và giá trị nội tại

Giá trị thị trường (market value) là giá mà tài sản được mua hay bán ở thời điểm hiện tại.

Giá trị nội tại/giá trị cơ bản (intrinsic value/fundamental value) là giá trị thực của tài sản dựa trên các đặc tính của tài sản đó. Giá trị nội tại không thể xác định chính xác mà dựa trên ước lượng của nhà phân tích/nhà đầu tư và độ phức tạp của tài sản (tài sản càng phức tạp thì càng khó ước lượng).

Do đó, nhà phân tích và nhà đầu tư ước lượng giá trị nội tại dựa trên thông tin. Nếu thị trường hiệu quả, thông tin được phản ánh nhanh chóng và đầy đủ vào giá trị thị trường; do đó, giá trị thị trường phản ánh đúng giá trị nội tại của tài sản.

Nếu thị trường không hiệu quả, nhà đầu tư chủ động sẽ:

  • mua khi giá trị thị trường < giá trị nội tại
  • bán khi giá trị thị trường > giá trị nội tại

1.3.    Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hiệu quả của thị trường

Nhìn chung, không thể đánh giá một thị trường là hiệu quả hay không hiệu quả một cách tuyệt đối. Mức độ hiệu quả của thị trường ảnh hưởng bởi các yếu tố sau:

2.      Giả thuyết thị trường hiệu quả

Giả thuyết của Eugene Fama về thị trường hiệu quả (efficient market hypothesis - EMH): Thị trường được coi là hiệu quả khi giá thị trường phản ánh đầy đủ các thông liên liên quan ở bất kỳ thời điểm nào.

2.1.    Cách phân loại hình thái thị trường dựa trên độ hiệu quả về thông tin

Các mức độ của thông tin để phân loại hình thái thị trường:

(1) Thông tin (dữ liệu thị trường) trong quá khứ (VD: giá và khối lượng giao dịch trong quá khứ)

(2) Thông tin công khai (VD: báo cáo tài chính, thông cáo báo chí của công ty và dữ liệu thị trường tài chính - giá đóng cửa, khối lượng giao dịch,...)

(3) Thông tin nội bộ (VD: thông tin cụ thể về tình hình tài chính, nhân sự, kế hoạch đầu tư,... của công ty mà chỉ ban giám đốc nắm được, chưa được công khai)

Lợi nhuận bất thường (abnormal returns) là lợi nhuận thu được từ giao dịch dựa trên lợi thế về thông tin. Lợi nhuận bất thường = Lợi nhuận thực tế - Lợi nhuận kỳ vọng

Lợi nhuận điều chỉnh rủi ro (risk-adjusted returns): Nếu hai hoặc nhiều khoản đầu tư có cùng mức lợi nhuận trong một khoảng thời gian nhất định, khoản đầu tư nào có rủi ro thấp hơn sẽ có lợi nhuận điều chỉnh rủi ro cao hơn

Lợi nhuận bất thường hay lợi nhuận điều chỉnh rủi ro thường được tính để kiểm tra mức độ hiệu quả của thị trường. Sự tồn tại của lợi nhuận bất thường là minh chứng thị trường không phải là thị trường hiệu quả dạng mạnh.

Nghiên cứu sự kiện (event study) là công cụ nghiên cứu dùng để kiểm tra xem một thị trường có phải là thị trường hiệu quả dạng trung bình hay không, bằng phương pháp kiểm định giả thuyết về lợi nhuận bất thường trước và sau một sự kiện.

Bằng chứng thực nghiệm cho thấy thị trường chứng khoán là thị trường hiệu quả dạng trung bình.

2.2.    Ý nghĩa của giả thuyết thị trường hiệu quả trong việc sử dụng các phương pháp phân tích chứng khoán

Author: Thanh Thủy

Reviewer: Ngọc Sơn