[Level 1] Financial Statement Analysis

[Tóm tắt kiến thức quan trọng] Reading 22: Tài sản dài hạn (Long-lived asset) - Phần 2

Bài viết tóm tắt các kiến thực chính trong reading 22 của môn học FRA

1. Mô hình định giá gốc (Cost model) và Mô hình định giá lại (Revaluation model)

  • Mô hình định giá gốc (Cost model) được phép sử dụng ở IFRS và được yêu cầu sử dụng trong US GAAP. Mô hình định giá lại (Revaluation model) được cho phép bởi IFRS nhưng US GAAP thì không
  • Theo mô hình giá gốc, giá trị ghi sổ (carrying amount) của tài sản dài hạn hữu hình và vô hình với thời gian sử dụng có thể xác định rõ ràng là giá gốc (historical cost) trừ đi khấu hao dồn tích (accumulated depreciation) hoặc phân bổ (amortization).
  • Theo mô hình định giá lại, giá trị ghi sổ sẽ được tính bằng cách lấy giá trị hợp lý (fair value) tại thời điểm định giá lại trừ đi tất cả các chi phí khấu hao hay phân bổ sau đó.

Phương pháp ghi nhận trong mô hình định giá lại (Revaluation model)

Nếu việc định giá lại làm giảm ghí trị ghi sổ của tài sản

Nếu việc định giá lại làm tăng giá trị ghi sổ của tài sản

- Phần giảm trong giá trị sẽ được ghi nhận là chi phí trong Income statement



- Sau đó, nếu giá trị tài sản tăng lên, phần tăng lên đó sẽ được ghi nhận thêm trong income statement tới khi đủ cho phần đã mất trước đây của tài sản đó.

- Nếu có phần tăng thêm nào lớn hơn phần giá trị đã ghi nhận giảm (reversal amount) trước đó, nó sẽ được ghi nhận vào equity dưới mục lợi ích đánh giá lại (Revaluation surplus account).

- Phần tăng thêm trong giá trị sẽ được ghi nhận trong thu nhập toàn diện khác (other comprehensive income)  và được đưa vào Equity dưới khoản mục lợi ích định giá lại (Revaluation surplus)

- Sau đó, nếu giá trị của tài sản giảm xuống, phần giảm xuống đó sẽ làm giảm phần equity đã ghi nhận trước đây trong mục lợi ích đánh giá lại.

- Nếu phần giá trị giảm vượt qua lợi ích đánh giá lại trước đó, phần đó sẽ được ghi nhận như một chi phí trong Income statement.

2. Suy giảm giá trị tài sản (Impairment of Assets)

Sự giảm giá trị của Property, plant and equipment - PPE

- Nếu có dấu hiệu về sự suy giảm, chẳng hạn như bằng chứng về sự lỗi thời, suy giảm nhu cầu về sản phẩm hoặc tiến bộ công nghệ, thì giá trị có thể thu hồi (recoverable amount) của tài sản phải được đo lường để kiểm tra sự suy giảm

- Lỗ do suy giảm giá trị (Impairment losses) làm giảm giá trị ghi sổ (carrying amount) của tài sản và thu nhập ròng (net income). Tuy nhiên, lỗ do suy giảm giá trị không ảnh hưởng tới dòng tiền hoạt động (Cash flow from operation).

Lỗ do suy giảm giá trị

(Impairment loss)

Theo IFRS

Theo US GAAP

Thời điểm ghi nhận

Được ghi nhận khi giá trị ghi sổ của tài sản (Carrying amount) vượt giá trị có thể thu hồi (recoverable amount)(1)

Được ghi nhận khi giá trị ghi sổ của tài sản vượt tổng giá trị các dòng tiền không chiết khấu của tài sản đó (undiscounted expected future cash flows)

Giá trị ghi nhận

Phần suy giảm giá trị đó được ghi nhận bằng sự chênh lệch giữa giá trị ghi sổ của tài sản và giá trị thu hồi.

Phần suy giảm đó được ghi nhận bằng sự khác biệt giữa giá trị ghi sổ của tài sản và giá trị hợp lý (fair value) hoặc bằng tổng các dòng tiền đã chiết khấu của tài sản, nếu giá trị hợp lý không có sẵn.

(1) Giá trị có thể thu hồi (Recoverable amount) là phần giá trị lớn hơn của giá trị hợp lý (fair value) trừ đi chi phí thanh lý và giá trị sử dụng (value in use) của nó. Giá trị sử dụng được tính bằng cách triết khẩu tất cả dòng tiền mà tài sản đó tạo ra trong tương lai về thời điểm tính toán

Sự giảm giá trị của tài sản vô hình:

- Tài sản vô hình với thời gian sử dụng hữu hạn (finite useful life) thì được phân bổ theo thời gian. Nó sẽ được đánh giá khi có một sự kiện quan trọng xảy ra. Phương pháp ghi nhận kế toán cho tài sản vô hình có thời gian sử dụng hữu hạn thì giống với phương pháp ghi nhận của tài sản hữu hình.

- Tài sản vô hình với thời gian sử dụng không xác định (indefinite lives) sẽ được kiểm tra hàng năm cho việc suy giảm giá trị. Sự giảm giá trị xảy ra khi giá trị ghi sổ vượt giá trị hợp lý của tài sản.

- Tài sản dài hạn được kiểm tra việc giảm giá khi nó được phân loại thành giữ để bán (hold for sale). Nếu giá trị ghi sổ vượt giá trị hợp lý của tài sản trừ đi chi phí thanh lý, sự giảm giá trị tài sản sẽ được ghi nhận và tài sản sẽ được giảm xuống giá trị bằng với giá trị hợp lý của nó trừ đi chi phí thanh lý. Tài sản dài hạn khi được xếp vào giữ để bán sẽ không bị tiếp tục khấu hao hoặc phân bổ.

Phục hồi lại việc giảm giá trị (Reversals of impairments)

- IFRS cho phép việc phục hồi lại lại việc giảm giá trị nếu giá trị có thể thu hồi của tài sản tăng, kể cả khi tài sản được xếp vào giữ để sử dụng (hold for use) và giữ để bán (hold for sale).

- US GAAP: một khi sự giảm giá trị đã xảy ra và ghi nhận vào tài sản giữ để sử dụng, ta không thể phục hồi lại việc giảm giá trị đó. Đối với tài sản được giữ để bán, nếu giá trị hợp lý của tài sản tăng sau khi việc giảm giá trị xảy ra, phần giảm đó có thể được phục hồi lại.

3. Dừng ghi nhận khi thanh lý, nhượng bán lại tài sản (Derecognition)

- Khi một tài sản được bán, phần lãi hoặc lỗ được tính bằng giá bán trừ đi giá trị ghi sổ của tài sản tại thời điểm bán.

- Khi một tài sản đã khấu hao hết hoặc bị bỏ đi, phương pháp kế toán ghi nhận sẽ giống với việc bán tài sản, trừ việc công ty không ghi nhận dòng tiền. Tài sản sẽ được giảm đi bằng với giá trị ghi sổ của tài sản bỏ lại đó tại thời điểm ghi nhận, và một khoản lỗ bằng với giá trị ghi sổ của tài sản sẽ được ghi nhận.

- Khi một tài sản được sử dụng để trao đổi trao đổi với tài sản khác, phương pháp kế toán cho tài sản này sẽ bao gồm: loại bỏ giá trị sổ sách của tài sản đem đi trao đổi, thêm giá trị hợp lý của tài sản mang về và ghi nhận sự chênh lệch của hai giá trị trên như khoản lãi hoặc lỗ

4. Bất động sản đầu tư (Investment Property)

  • Bất động sản đầu tư được định nghĩa là một tài sản được sở hữu (hoặc trong một số trường hợp là thuê tài chính (finance lease)) nhằm mục đích có thu nhập từ việc cho thuê (earning rentals), giá trị vốn hóa tăng (capital appreciation) hoặc từ cả hai nguồn.
  • Theo IFRS, công ty có thể ghi nhận việc đầu tư này bằng mô hình giá gốc (Cost model) hoặc mô hình giá trị hợp lý (fair value model), trong đó:
    • Mô hình giá gốc giống với Mô hình giá gốc áp dụng cho PPE
    • Mô hình giá trị hợp lý thì khác với mô hình đánh giá lại (revaluation model) sử dụng cho PPE tại điểm: tất cả các thay đổi trong giá trị hợp lý của khoản đầu tư sẽ ảnh hưởng tới thu nhập.
  • Theo US GAAP, khoản đầu tư bất động sản thường được theo dõi bởi mô hình giá gốc (cost model).

Author: Dat Pham

Reviewer: Dat Le